EB.Eiríkur Bergmann
ISEN

Rannsóknir

Þjóðernishyggja og þjóðernisvitund

Hvernig mótar sagan pólitíska tilheyrslu? Kynntu þér rannsóknir Eiríks Bergmann á Íslandi, þjóðernishyggju á Norðurlöndum og þjóðernispopúlisma.

Spurning um tilheyrslu

Þjóðernishyggja tengir hugmyndina um þjóð við pólitískt vald, aðild að samfélagi og fullveldi. Rannsóknir á henni snúast um fleira en þjóðrækið orðalag: Hverjir tilheyra þjóðinni, hverjir tala í hennar nafni og hvernig eru mörk hennar skilgreind? Eiríkur Bergmann nálgast þessar spurningar í rannsóknum á Íslandi, samanburði á Norðurlöndum og þróun þjóðernispopúlisma í Evrópu og Bandaríkjunum.

Sagan skiptir máli

Í Nordic Nationalism and Right-Wing Populist Politics eru þjóðernishugmyndir skoðaðar í samhengi við söguleg tengsl Norðurlanda við heimsveldi. Samanburðurinn er gagnlegur einmitt vegna þess að nágrannaþjóðir segja ekki endilega sömu sögu af sjálfum sér. Bókin varpar ljósi á sögulegan bakgrunn þjóðernisstjórnmála. Í Neo-Nationalism er sjónarhornið víkkað og fjallað um bylgjur þjóðernispopúlisma á eftirstríðsárunum.

Íslenska samhengið

Greinin Iceland: A postimperial sovereignty project tengir afstöðu Íslands til Evrópu við pólitíska sjálfsmynd sem mótaðist í sjálfstæðisbaráttunni. Viðfangsefnið er togstreita milli fullveldis og efnahagslegrar þátttöku, ekki sú fullyrðing að allir Íslendingar hafi sömu afstöðu. Sense of Sovereignty fjallar um hvernig þjóðernishugmyndir birtast í umræðu um EES og aðild að ESB. Þessi verk mynda sögulegan bakgrunn síðari rannsókna á popúlisma.

Hugtök lesin saman

Þjóðernishyggja og popúlismi eru ekki samheiti. Hið fyrra snýst um þjóðina, hið síðara um samband almennings og elítu. Með því að lesa íslensku tilviksrannsóknina samhliða samanburðarverkunum má skoða hvar þessar hugmyndir mætast og hvar þær skilja að. Um pólitíska orðræðu er fjallað nánar á síðu þriggja þrepa líkansins; um stofnanir og alþjóðasamstarf á síðunni um Ísland og Evrópu.

Upprunaleg fræðiverk

Bækur til frekari lesturs

Tengdar rannsóknir